• Sel

Pygmalion etkisi-Beklenti her şeydir


Pygmalion etkisi, yüksek beklentinin performansı arttırdığına inanılan psikolojik bir fenomendir. Yunan bir heykeltıraş olan Pygmalion'un hikayesinden gelen bu efsanede, Pygmalion hiç bir insana aşık olamazken bir gün kendi elleriyle oyduğu kadın heykeline aşık olur. Aşk tanrıçası olan Afrodit, Pygmalion'un haline üzülerek heykeli canlandırır. Bunun üzerine Pygmalion, canlanan heykelle evlenir ve bir çocuk sahibi olur. Efsanede heykele duyulan büyük istek onun canlanmasına vesile olur ve bu şekilde beklentilerin gerçekleşmesi adına kullanılan bir metafor haline dönüşür.


Hayatlarımızın tam içinde olan bu kavramı iyi analiz ederek, çevremizdekileri daha iyi yönlendirebilmek mümkün. Bu noktada beklentilerimizin nelere yol açtığını anlamak da bir o kadar önemli. Beklentilerimizin sonuçlarını dikkate almazsak, yüksek standartlara sahip olmanın dramatik faydalarını kaçırabiliriz. Takip eden yıllarda çalışmalar yapan psikologlar, başkalarının beklentilerinin bizi nasıl etkilediğini araştırmaya başladı.


Rosenthal ve Jacobson, yüksek beklentilerin daha iyi performansa ve düşük beklentilerin daha kötü performanslara yol açtığını öne sürdü. Pygmalion etkisi, başkaları tarafından kasıtlı veya kasıtsız olarak manipüle edilebileceğimizi gösteriyor. Başarılarımız, düşünme tarzımız ve yeteneklerimiz etrafımızdaki insanların beklentilerine göre değişip, şekillenebiliyor. Bu beklentiler, gerçeğin veya yanlış düşünmenin bir sonucu olabilirler fakat bizi etkileme ve değiştirme gücüne sahiptirler.


İlk araştırmalar yayınladıktan sonra, birçok insan hepimizin düşündüğümüzden daha fazlasını yapabilme kapasitesinin olduğunu gördü. Bu bir bakıma doğru olsa da Pygmalion etkisi, birisinin size inanmasıyla her şeyi yapabilirsiniz demek değil, bunun yerine düşük beklentiler içinde kaybolmadan tam kapasitemizi kullanmamız gerektiğini savunan bir yöntemdir. Mistik bir durum olmayan bu ideoloji, dozunda ve mantıklı beklentiler içinde olarak çevremizdekilerin ve kendi hayatlarımızı değiştirebilmemize sebep olan bir durumdur.


Beklentiler performansı nasıl etkiler?


Robert Rosenthal ve Lenore Jacobson tarafından yapılan bir araştırma da öğretmenlerin beklentilerinin öğrenciler üzerindeki performansı incelenmiştir.Öğretmenlere, öğrencilere IQ testi uygulanacağını söyleyerek çalışmaya başlandı. Çıkan IQ testinin sonuçları dikkate alınmaksızın rastgele seçilen beş öğrencinin oldukça yüksek zekaya sahip oldukları söylendi. Etik nedenlerden ötürü diğer gurubun zekasıyla ilgili bir olgu açıklanmadı ve onlar kontrol grubu olarak kullanıldı.


Çalışma süresi sona erdiğinde, üstün zekalı olarak rastgele seçilen öğrenciler ve kontrol grubunun IQ'ları tekrar test edildi. Çıkan sonuçlarda her iki grup da gelişme gösterdi. Ancak zeki grup olarak nitelendirilenler IQ puanlarında çok daha büyük ilerleme elde ettiler. Rosenthal ve Jacobson çıkan bu sonucu Pygmalion etkisiyle bağdaştırdılar. Öğretmenlerin üstün zekalı öğrencilerle daha fazla ilgilenip, daha fazla destek ve cesaret vermeleri nedeniyle rastgele seçilen çocuklar daha fazla gelişti. Fakat, bu araştırmada takip çalışması yapılmadığından, çocuklar üzerindeki uzun vadeli etkileri bilinmiyor.


Bu çalışmadan önce Rosenthal tarafından hayvanlar üzerinden yürütülen başka bir araştırma yapılmıştı. Tamamen aynı mantık üzerine kuru bu çalışmada bir grup öğrenciye çok hızlı öğrenebildiği söylenen bir fare verildi. Diğer gruba ise tam tersi olarak yavaş öğrenebildiği söylenen bir fare verdiler. Ölçülmek istenen, rastgele seçilen bu farelerin labirentten çıkış sürelerini bulmaktı. Tahmin edebileceğiniz gibi, her şeyi aynı olmasına rağmen çabuk öğrendiği söylenen fare labirentten en önce çıktı. Çalışma sona erdiğinde, önce çıkan farenin diğerine göre daha hızlı öğrendiği ortaya çıktı.


Yapılan çalışmaların da gösterdiği gibi genel olarak, otorite sahipleri, kendilerine tabi olan insanla karşı yüksek beklentiler içine girerek davranışlarını kolayca etkileyebiliyorlar. Temel mantığında, insanların potansiyellerini görüp, onlara bu konularda destek vererek gerçek potansiyellerini ortaya çıkartmalarına yardımcı olmak vardır. Yaşanan değişiklikler sayesinde kendimizi ve etrafımızdakileri daha başarılı olmaya itebiliriz. Fakat diğer yandan fiziksel veya zihinsel olarak yetersiz kişilere karşı yüksek dozda beklenti sahibi olmak, kişiyi strese itip tam tersi bir durum ortaya çıkmasına neden olabiliyor. Bu durumda kendimizden ve çevremizdekilerden beklentilerimizi doğru şekilde belirleyebilmek önemli bir rol oynuyor.





27 görüntüleme

Abonelik Formu

  • Facebook
  • Twitter
  • Facebook
  • Twitter

©2020, Hikayeniyarat tarafından Wix.com ile kurulmuştur.

Gizlilik Politikası